Maleisië – Borneo 2005

Borneo, het op twee na grootste eiland ter wereld. Eiland van de Dajaks en de Orang Belanda. Tijdens elke expeditie door het regenwoud van Borneo worden door wetenschappers nieuwe soorten ontdekt. Voor elke natuurliefhebber een topbestemming. En dus ook voor ons.

Onze onvergetelijke reis naar Borneo

In 2005 stond Borneo nummer 1 op onze verlanglijst. Op naar Borneo dus! Het prachtige en natuurschone Sabah, het rijke en islamistisch oliestaatje Brunei en cultuurrijk maar ook natuurschoon Sarawak. Een onvergetelijke reis waarvan hierna verslag en praktische reisinfo volgen.

De start

Na een goede vlucht met Malaysia Airlines van Amsterdam naar Kuala Lumpur doorgevlogen naar Kota Kinabalu, de hoofdstad van Sabah. Malaysia Airlines is een echte aanrader aan airline voor de intercontinentale vlucht.

Sabah

In Sabah doen we de volgende plaatsen aan. Kota Kinabalu, Mount Kinabalu, Sandakan, Sepilok en Sungai Kinabatangan.

Kota Kinabalu

We slapen twee nachten in het Kinabalu Daya Hotel. Een goed hotel maar ’s avonds en ’s nachts wel erg luidruchtig. Onze kamer is op de derde verdieping en op de eerste is de slecht geïsoleerde karaoke bar!

Kota Kinabalu (KK) is een prima stad om te acclimatiseren na een intercontinentale vlucht maar voor de rest niet zo bijzonder. Wij vonden de moeite waard:

  • Ondergaande zon bij Kota Kinabalu

    Ondergaande zon bij Kota Kinabalu

    De staatsmoskee
    Hoofdzakelijk leuk voor de foto maar al wandelend zie je aardig wat van de stad.

  • De stilt village “Kampung Air”
    De mensen zijn er erg arm maar als je dit niet afschrikt is het leuk om door te wandelen.
  • Het zicht op de Zuid Chinese zee
    Leuk om even langs te lopen als je net bent aangekomen.
  • Het Sabah museum
    Een 4 verdiepingen hoog gebouw vol wetenswaardigheden over de historie van Sabah, veel foto’s van staatsbezoeken en veel opgezette dieren. Verder staan in het park een aantal woningen zoals die vroeger werden gebouwd.
  • De Atkinson clock tower
    Het enige koloniale gebouw dat niet is geraakt door een bom tijdens de bombardementen van 1945.

Kostenoverzicht

Wat Prijs Opmerking
Kinabalu Daya Hotel 90 RM per kamer per nacht incl. ontbijt
Sabah museum 5 RM entree per persoon

 

Mount Kinabalu

Zicht op de top van Mount Kinabalu

Zicht op de top van Mount Kinabalu

Vanuit Kota Kinabalu is het ongeveer twee uur rijden naar de ingang van het nationale park van de berg Kinabalu. Vanaf de ingang van het park is het nog twee kilometer (ongeveer 30 min lopen) lopen naar Kinabalu Rose Cabin (je kunt ook vragen of ze bij het hotel, dat langs de weg ligt, willen stoppen). De mooi kamer (deluxe) die wij nemen heeft een fantastisch uitzicht op de berg.

De volgende dag gaan we wandelen in het park. Een hele mooie maar vermoeiende wandeling is de Liwagu trail. In de Lonely Planet staat dat het ongeveer drie uur wandelen is, maar wij doen er vijf uur over. Deze trail loopt langs de gelijknamige rivier. Wij zijn niet naar de top geweest, maar van diverse mensen hebben we gehoord dat het uitzicht op de top fantastisch is.

Tips: Vergeet je regenkleding niet; het regent bij de berg behoorlijk veel en vaak. Zorg ervoor dat je alles wat je nodig hebt al bij je hebt. Bij het visitors point betalen wij zes tot zeven keer als normaal voor een fles water. Als je een trail wilt lopen, neem dan zelf een kaart mee waarop staat welke trail waar begint want ter plaatse hebben wij geen een overzichtskaart kunnen krijgen.

Kostenoverzicht

Wat Prijs Opmerking
bus KK – Kinabalu nationaal park 15 RM per persoon
Kinabalu Rose Cabin 105 RM per kamer per nacht
Kinabalu nationaal park 15 RM entree per persoon

 

Sandakan, Sepilok en Sungai Kinabatangan

Kinderen nabij de markt van Sandakan

Kinderen nabij de markt van Sandakan

De busrit van Mount Kinabalu naar Sandakan duurt ongeveer vijf uur. Je rijd door een landschap dat van bergachtig naar heuvelachtig veranderd en de laatste twee uur zie je alleen maar palmplantages.

Aangezien onze eerste keus, hotel May Fair, vol is boeken we een kamer in Hotel London waar nog plaats genoeg is. Achteraf blijk dit  niet zo’n goede keuze; de kamer blijkt bij nader inzien niet redelijk te zijn maar gewoon ronduit smerig! Bovendien is de medewerking van de baliemedewerker verre van enthousiast te noemen en het, bij de prijs inbegrepen, ontbijt is niet eens aanwezig. De nog wel aanwezige kruimels van wellicht de vorige ochtend gunnen we aan de insecten die er al op zitten.

De volgende dag heeft May Fair gelukkig wel een kamer vrij en dus checken we daar in. De kamers zijn eenvoudig maar wel heel erg netjes en de eigenaar is met alles behulpzaam.

Vanuit het hotel boeken we een jungletocht bij Uncle Tan voor de komende twee dagen en een taxi om ons vanmiddag naar Sepilok te brengen.

In het Sepilok Orang Utan Rehabilitation Centre worden, zoals de naam al zegt, Orang Utan’s gerehabiliteerd om weer in het wild te worden uitgezet. De meeste Orang Utan’s komen uit gevangenschap of zijn wees. Het kan er erg druk zijn maar wij hebben geluk, er zijn slechts een tiental mensen.

Video Sepilok

Het kamp van Uncle Tan

Het kamp van Uncle Tan

De jungletocht met Uncle Tan is fantastisch. Rond lunchtijd worden we afgezet bij het kantoor en tevens verzamelpunt voor vertrekken naar het junglekamp. De warme buffet-lunch staat al voor ons klaar en we mogen zo aanschuiven. Nadat iedereen de papier heeft ingevuld en heeft betaald, vertrekken we per mini-bus naar de Sungai Kinabatangan. Met de boot varen we verder naar het kamp. We zien onderweg o.a. neusapen. Na een indrukwekkende avond-boottocht, slapen we in een met twee andere stellen gedeelde hut (per tweepersoonsmatras is een muskietennet aanwezig). ’s Morgens volgt er voor ons nog een boottcht en dan zit het er voor ons weer op. We hebben weer veel flora en fauna gezien; onder andere neusapen, baardzwijnen, een civetkat, diverse vlinders, de kleinste en de grootste ijsvogel, makaken, neushoornvogels, roofvogels, uilen, varanen, een waterslang en krokodillen.

Video Uncle Tan

Orang Utans in Sepilok

Orang Utans in Sepilok

In Sandakan hebben wij een freelance gids, Hardy Hadi Abdullah, ontmoet die wij uit ervaring aan kunnen raden. Hardy doet o.a. tourtjes naar Sepilok, de Sungai Kinabatangan en Danum Valley. Maar ook tijdens een rondleiding door Sandakan laat hij je andere kanten van deze stad zien. Hij levert een uitstekende service en is zeker niet te duur. Wil je ook met hem op stap? Bel hem dan op  zijn (mobiele) telefoonnummer 0138963142.

Ook leuk in Sandakan en zelf goed te doen:

  • De nachtmarkt langs Jl Leila
    Hier kun je heerlijke pijlstaartrog, kip van de bbq en gebakken banaan eten.
  • Het huizenblok naast de bovengenoemde nachtmarkt aan de Sandakan zijde van de markt
    Op de korte zijde het verst bij de nachtmarkt vandaan kun je heerlijke saté (satay) eten.
  • Een bezoek aan de (vis)markt vlakbij het lokale busstation
    Een prachtig voorbeeld van een mooie, Aziatische markt.
  • Sam Sing Kung Temple
    Een Chinese tempel met een mooi uitzicht over de stad.

Kostenoverzicht

Wat Prijs Opmerking
bus Mount Kinabalu – Sandakan 25 RM per persoon
hotel London 50 RM per kamer per nacht incl. ontbijt
hotel May Fair 45 RM per kamer per nacht
Sepilok 40 RM per persoon, 30 voor toegang en 10 voor camera
Uncle Tan 210 RM per persoon voor twee dagen/één nacht, normaal is het 280 RM voor drie dagen/twee nachten

 

Sarawak

In Sarawak doen we de volgende plaatsen aan. Miri, Batu Niah (Niah caves), Bintulu, Belaga, Sibu, Kuching en Bako.

Miri

Na de douaneformaliteiten bij de grenspost van Brunei worden we door dezelfde bus afgezet voor de grenspost van Sarawak. Bij de grens, die we te voet en passeren, krijgen we een visum voor één maand. De vierde bus staat al te wachten en brengt ons naar Miri. Het Park hotel, waar wij willen overnachten, ligt naast het busstation.

Meer weten over onze dagen in Brunei? Kijk dan op de Brunei pagina.

In Miri zijn we slechts een middag geweest en dus kunnen we niet echt inschatten of het een leuk stad is. Een middag kun je er al wandelend in ieder geval prima doorbrengen.

Kostenoverzicht

Wat Prijs Opmerking
bus Seria 6 B$ per persoon
bus Sungai Belait – pont – bus naar de grens – bus Miri 11,20 B$ per persoon (combi ticket voor de hele trip)
Park hotel 80,30 RM per kamer per nacht incl. ontbijt

 

Batu Niah (Niah caves)

Wandelpad naar de Niah Caves

Wandelpad naar de Niah Caves

Met een mini-van vanuit Miri naar Buta Niah gereden voor hetzelfde bedrag als met een bus. Het voordeel is dat we nu een direct verbinding hebben en voor ons hotel worden afgezet. Na het inchecken in Niah Cave Inn wandelen we naar het nationale park. Dit is een tocht van ongeveer 4 km. Bij het visitor center is ook een restaurant waar we genieten van een prima lunch. Daarna varen we met het pontje naar de overzijde van de rivier. Hier begint het pad van ongeveer 3,7 km houten vlonders naar de eerste grot, de Traders Cave. Je loopt door de opening van deze grot richting de tweede grot, de Great Cave. Hier wonen vele duizenden zwaluwen die voor een tapijt aan poep op de grond in de cave zorgen… Dit kan glad zijn! Om bij de derde grot, de Painter Cave, te komen, moet je door de Great Cave heen wandelen. Deze 400 meter wandel je trapje op en af in het donker en het is sterk aan te raden zelf een goede, sterke zaklamp mee te nemen. In de Painter Cave bevinden zich tekeningen op de rotswand van 40.000 jaar oud. Na deze gevonden en bekeken te hebben, moeten we het hele stuk (4,5 km) weer teruglopen. Onderweg kom je overigens heel veel mooie vlinders tegen. Om 17.00 uur zijn we weer terug bij de ingang van het park. Hier nemen we een taxi naar het hotel want we willen het laatste stuk niet in het donker teruglopen.

Kostenoverzicht

Wat Prijs Opmerking
mini-van Miri – Batu Niah 10 RM per persoon
hotel Niah Cave Inn 74,75 RM per kamer per nacht
Niah Caves nationaal park 10 RM per persoon
pontje in het nationaalpark 0,50 RM per persoon
taxi nationaal park – hotel 10 RM per rit

 

Bintulu

Bintulu in de ondergaande zon

Bintulu in de ondergaande zon

De volgende dag vertrekken we ook weer met een mini-van voor een ongeveer even lange rit naar Bintulu. We laten ons afzetten voor The Regency Plaza hotel. Na een frisse duik in het zwembad op de het dak hebben we een korte wandeling door de stad gemaakt. ’s Avonds komen we nog op een nachtmarkt terecht. Wij troffen deze niet aan bij Pasar Tamu zoals aangegeven in de Lonely Planet, maar achter Jl Abang Galau tussen Dragon Inn en City Point. Een hele leuke nachtmarkt die zeker de moeite waard is om te bekijken en je kunt hier prima een hapje eten.

Kostenoverzicht

Wat Prijs Opmerking
mini-van Batu Niah – Bintulu 15 RM per persoon
The Regency Plaza hotel 137 RM per kamer per nacht incl. ontbijt

 

Belaga

René bestuurt de long tail boat

René bestuurt de long tail boat

Na een goed ontbijt nemen we een taxi naar de airport. Na een half uur rijden komen we aan op een mooi en moderne airport. Tijdens de vlucht naar Belaga met de twin-otter hebben we mooie views van het binnenland van Sarawak. Om ongeveer 11.00  uur landen we op de kleine airstrip van Belaga airport. Vanuit hier kun je alleen met de boot naar Belaga. De hotels stellen niet veel voor in deze kleine plaats. Uiteindelijk komen we, na het bekijken van twee andere hotels, op advies van een doofstom meisje terecht bij Sing Soon Huat. Deze middelgrote kamer is redelijk schoon en heeft in ieder geval een toilet met bril, maar geen warm water.

Belaga zelf stelt niet zoveel voor, maar een wandeling via de school-campus is zeker de moeite waard. Het doofstomme meisje brengt ons naar Daniel’s Corner. Daniel is een gids (een hele goede blijkt achteraf) die zorgt voor dit meisje, ze blijkt Rosaline te heten. Bij Daniel kun je ook eten en dat is erg handig want tegen de avond gaan een hoop winkels dicht, inclusief de kedi kopi’s.

Met Daniel zijn we de volgende dag de rivier op gegaan om een aantal Longhouses van verschillende stammen te bezoeken. Omdat Daniel zelf ook bij één van deze stammen vandaan komt is het voor hem niet moeilijk om toegang te krijgen tot deze Longhouses. Deze trip is absoluut indrukwekkend zowel wat betreft cultuur als natuur. We eten ook nog mee met een weduwe die op deze manier nog wat geld krijgt. ’s Avonds heeft Daniel op verzoek van ons de bbq aangestoken en hebben we er met zijn gezin een heerlijke avond van gemaakt.

Video Belaga

Kostenoverzicht

Wat Prijs Opmerking
taxi naar het vliegveld van Bintulu 30 RM per rit
vlucht Bintulu – Belaga 53 RM per persoon
boot van het vliegveld naar Belaga 8 RM per persoon
hotel Sing Soon Huat 45 RM per kamer per nacht
boottrip naar de Long houses 130 RM per persoon, incl. eten en cadeaus voor de mensen van de long houses.

 

Sibu

De pagode van Sibu

De pagode van Sibu

Na een noodle ontbijt, wat we krijgen van Daniel, gaan we naar de jetty. Hier nemen we afscheid van Rosaline en Daniel.

Met de express boot via Kapit, waar we om twaalf uur aankomen een lunchpakketje kopen van een verkoper die aan boord komt. Na een kwartier weer vertrekt de boot richting Sibu. De tocht lijkt romantischer dan hij is, de boot vaart zo hard dat het bijna ondoenlijk is om buiten op de boot te zitten. Binnen is het heel erg koel door de airco. Voordeel van het snelle varen is wel dat we rond 15.00 uur na een tocht van ruim zeven uur in Sibu aankomen. We gaan naar het River Park Hotel wat dicht bij de terminal ligt.

We hebben een rondje gelopen in Sibu. De Taoïstische Tua Pek Kong tempel met de Kuan Yin pagode is interessant om te bezoeken. Tevens kun je de pagode op, een mooi uitzicht over de rivier en de stad is de beloning. Lekker eten kun je bij het Sri Mergantie restaurant.

Kostenoverzicht

Wat Prijs Opmerking
boot Belaga – Kapit – Sibu 50 RM per persoon
River Park Hotel 55 RM per kamer per nacht

 

Kuching en Bako

Om 7.30 uur vertrekt de boot, via de rivier – zee – rivier komen we om 13.00 uur aan in de haven. Hier een mini-van genomen naar de binnenstad van Kuching, ons af laten zetten bij Harbour View Hotel en hier een kamer genomen. Mooi hotel voor een goede prijs.

Kuching is een hele leuke plaats om in een paar dagen te bekijken. Het is wel erg toeristisch, wij kwamen in een uur tijd meer toeristen tegen als tijdens de gehele rondreis. De leukste dingen op een rijtje:

  • Waterfront van Kuching in het avondlicht

    Waterfront van Kuching in het avondlicht

    Het waterfront, mooi bij zonsondergang.

  • Het chinese tempeltje naast Harbour View hotel.
  • De chinese straat (achter de weg die langs de waterfront loopt, tegenover Harbour View), hier kun je lekker ontbijten en in de namiddag saté eten bij de hawker stalls.
  • Vlak bij het busstation bij de wet market in de buurt kun je ’s avonds heerlijk eten bij de hawker stalls.
  • Het Sarawak museum, mooi museum en niet duur (RM 0,00).
  • De koloniale gebouwen in de buurt van de waterfront en het visitors information centre.

Vanuit Kuching kun je diverse trips in de omgeving maken.

Uitzicht op Bako National Park

Uitzicht op Bako National Park

Wij hebben alleen nog Bako aangedaan en voor de rest uitgerust voor de terugreis.

Vanaf het hierbovengenoemde busstation kun je naar Bako, hier moet je een boot charteren, het liefst met een aantal mensen, dit drukt de prijs. Via de rivier en een stukje zee kom je dan in Bako national park.

Hier hebben we één nacht geslapen. Het is erg mooi en de trails zijn goed. Ook nu weer zien we veel flora en fauna; onder andere neusapen, makaken, baardzwijnen, eekhoorns, een slang, bekerplanten en veel vlinders.
Kortom, een absolute aanrader!

Video Bako NP

Kostenoverzicht

Wat Prijs Opmerking
boot Sibu – Kuching 36 RM per persoon
mini-van van de haven naar Kuching 10 RM per rit
Harbour View Hotel 128 RM per kamer per nacht (148 RM incl. ontbijt)
bus Kuching – Bako 1,50 RM per persoon
boot Bako – Bako NP 40 RM voor de hele boot
Bako NP 10 RM per persoon
chalet Bako NP 105 RM per nacht
taxi vanuit Harbour View naar het vliegveld 17 RM per rit

 
Mocht je na het lezen van dit reisverslag nog vragen hebben, neem gerust contact met ons op (zie contact).